فرودگاههای سبز
ابداع روشهاي نو در حمل و نقل از جمله عوامل كليدي در كاهش ميزان مصرف انرژي است. صنعت هوانوردي سهم قابل تاملي در آلودگي هواي جهاني از جمله در توليد گاز co2 دارد.
اين صنعت در حال حاضر 13 درصد از كل co2 حاصل از حمل و نقل جهاني و 2 درصد از كل co2 منتشر شده در دنيا را توليد ميكند. اما بدون شك نقش آن در آلودگي هوا بيش از اين اعداد و ارقام است.
از 2 درصد سهم گفته شده 10 تا 15 درصد آن مربوط به فرودگاههاست، كه از اين ميزان همه آن مستقيما تحت كنترل فرودگاه نيست.
مثلا حدود 50 درصد آلودگيهاي ايجاد شده در محيط فرودگاه در نتيجه تاكسيكردن هواپيما و زمان انتظار آنها براي پرواز است.
دومين عامل مهم آلودگي فرودگاه از نظر co2 مربوط به حمل و نقل مسافران براي پرواز پرسنل و خدمات و تحويل از فرودگاه و به مقصد فرودگاه است كه تا 40 درصد co2 توليدي فرودگاه را شامل ميشود.
هر چند كه فرودگاهها خود به طور مستقيم نقش كمي در توليد co2 دارند اما به هر حال ميتوانند به طور جدي با احساس مسووليت در جهت كاهش آلودگي هوا تمام تلاش خود را انجام دهند.
نكته قابل توجه اين است كه راهحل خاصي را نميتوان براي صرفهجويي انرژي براي همه فرودگاهها مناسب دانست؛ اما براي شروع براي يك فرودگاه الگو ميتوان موارد زير را در نظر گرفت:
بعد از نشستن و قبل از برخاستن هواپيما
استفاده از تكنولوژي LED در چراغهاي مناطق پروازي از چند سال پيش در چراغهاي تاكسيويها معمول شده است، اما استفاده از آن در چراغهاي اصلي باند نيز در شرف اجرا است. در اين نوع چراغها بسته به نوع خطوط اصلي ميتوان تا 80 درصد در انرژي صرفهجويي كرد. در اين سيستم علاوه بر صرفهجويي در مصرف انرژي تعمير كمتري نیز نياز است.
بهينه كردن زمان تاكسي و همچنين اقدام شركتها در خاموش كردن يكي از موتورها در هنگام تاكسي و تحويل مناسب برق و هواي تهويه شده به هواپيماي پارك شده كه هواپيما را بينياز از روشن كردن موتور بكند از عوامل موثر در اين زمينه است.
در خارج از حيطه هواپيماها، ناوگان زميني نيز نقش مهمي دارد.
استفاده از ماشينهاي هيبريدي و بكارگيري اتوبوسهايي كه با آخرين تكنولوژيهاي روز از قبيل تكنولوژي ذخيره انرژي حاصل از ترمز كار ميكنند ميتواند تا 40 درصد در ذخيره سوخت موثر باشد.
در داخل ترمينال
در ارتباط با ساختمانهاي فرودگاه و به خصوص ترمينال آن، فرصتهاي زيادي براي صرفهجويي در مصرف انرژي وجود دارد.
فرودگاههاي به اصطلاح سبز به فرودگاههايي گفته ميشود كه با بيشترين توليد هواي مطبوع با بهترين استفاده از منابع طبيعي و روشنايي روز و بيشترين ميزان رضايت مسافران و پرسنل ايجاد شوند.
اكنون ثابت شده است كه ساختمانهاي به اصطلاح سبز هزينههاي كلي را كاهش داده و بهرهوري پرسنل را بهبود ميبخشند.
امروزه يكي از تغييرات مهم در تكنولوژي ساخت ساختمانها حركت به سوي استفاده از سيستمهاي كنترل مركزي است.
اين سيستمها سه مزيت عمده دارند كه عبارتند از :
1) بهبود ارتباطات
2) بهبود كارآيي عملياتي
3) صرفهجويي در مصرف انرژي
سيستم تهويه كنترل شده
در اين روش با استفاده از حسگرهاي تعبيه شده در داخل ترمينال هنگام شلوغي ترمينال و كاهش كيفيت هوا يا هنگام وجود دماي نا مطبوع ، حجم هواي مطبوع توليد شده با دماي مناسب به طور خودكار افزايش مييابد تا كيفيت هوا در حالت بهينه باقي بماند.
استفاده از لامپ هاي LED با تكنولوژي جديد در داخل ترمينال و همچنين در پاركينگ، آشيانه و راههاي دسترسي ميتواند تا 80 درصد باعث صرفهجويي در انرژي شود ضمن اينكه اين لامپها به علت عمر بيشتر نياز به تعمير كمتري دارند.
اين لامپها با توجه به نور طبيعي داخل و همچنين بسته به استفاده مسافران از مكانهاي مختلف كنترل ميشوند.
در حوزه IT
در اين حوزه دو راه كار اساسي وجود دارد.
اول بهينهسازي نرمافزاري سيستم در جهت پردازش، مثلا در زمينه مديريت منابع، مديريت پروازها و عمليات فرودگاهي و در نتيجه تصميمگيري بهتر در جهت صرفهجويي بيشتر.
دوم استفاده كاربران از يك Server مشترك و قوي به جاي استفاده از PC وServer هاي متعدد. به اين طريق ميتوان تا 80 درصد در مصرف انرژي صرفهجويي كرد.
توليد انرژي
امروزه استفاده از روشهاي سنتي با استفاده از چندين بويلر، چيلر، و در مواردي ژنراتور توليد برق محلي با صرفه نيستند مخصوصا اگر به صورت مركزي مانيتور و كنترل نشوند.
بهترين كارآيي زماني حاصل ميشود كه به جاي استفاده از چندين سيستم جداگانه از يك سيستم يكپارچه مثلا يك دستگاه مدرن گازي توليد انرژي و گرما استفاده شود كه در اين روش بيش از 50 درصد در مقايسه با سيستمهاي قديمي صرفهجويي ميشود.
ترافيك خارجي فرودگاه
ترافيك راههاي زميني خروجي از فرودگاه دومين عامل عمده توليد co2 در محوطه فرودگاهي مي باشد.
دسترسي آسان به راههاي ريلي سريعالسير جابجايي آسان اتومبيلها در جادههاي مواصلاتي به فرودگاه، دسترسي به تاكسيهاي ارزانقيمت عدم دريافت عوارض از خودروهاي الكتريكي و پاركينگ VIP براي خودروهاي كمآلاينده تنها مثالهايي براي كاهش آلايندههاست.
كاهش بيشتر آلايندگي با استفاده از سيستم راهنمايي براي پاركينگ ميسر خواهد بود، بدينترتيب كه اين سيستم با راهنمايي خودرو به مكانهاي خالي، تردد خودروها را كاهش ميدهد.
غلبه بر مشكلات
هرچند راهحلهاي ذكر شده در بالا نقش عمدهاي در كاهش آلودگي هوا دارند اما با اين وجود موانعي براي اجراي آنها وجود دارد. مهمترين مشكل عدم يكپارچه بودن قسمتهاي مختلف در يك فرودگاه است كه باعث بروز مشكل در تصميمگيري مي شود. مانع دوم وجود ساختمان و سيستمهاي قديمي است كه امكان بهروزآوري آنها را محدود ميكند.
با وجود اين مشكلات بدون پيگيري از جانب مقامهاي بالاتر كسي به دنبال حل مشكلات نخواهد بود. همچنين، يك راهحل براي استفاده از سرمايهگذاري بخش خصوصي استفاده از بودجه خود پيمانكار براي بهروزآوري سيستمها ميباشد. بدين نحو كه بعد از تحويل سيستمهاي جديد هزينه صرفهجويي شده براي چند سال به پيمانكار داده ميشود و پس از طي اين مدت اين هزينه صرفهجويي شده به بودجه فرودگاه اضافه ميشود.
فرودگاههاي سبز به همان مقدار كه باعث كاهش آلودگي ميشوند به همان نسبت نيز هزينه كار را كاهش ميدهند و باعث رضايت مسافران نيز ميشوند.
افزايش ميزان يكپارچگي سيستمها و پردازش اطلاعات در عمليات فرودگاهي باعث افزايش كارآيي عملياتي در فرودگاه ميشود كه اين خود باعث كاهش مصرف انرژي و كاهش ميزان آلاينده ها خواهد بود.
روند فوق بدون شك ادامه خواهد يافت. همچنين نياز به شفافسازي بيشتر مستلزم در يافت اطلاعات از سيستمهاي مرتبط تجزيه تحليل آنها و گزارش آنها براي اهداف عملياتي خاص و غيره ميباشد. بنابراين در آينده فرودگاه ها قدرت انتخاب كمتري خواهند داشت و اين انتخاب بر سر سرمايهگذاري و يا عدم سرمايهگذاري در فنآوريهاي جديد نخواهد بود، بلكه انتخاب بين فنآوريهاي پيشرفته موجود بر اساس بيشترين سود و كمترين هزينه و شرايط خاص هر فرودگاه خواهد بود.
همچنين انتخاب پيمانكار واجد شرايط كه شرايط فرودگاه (شرايط مالي، فرهنگي و عملياتي) را كاملا درك كرده باشد و قادر به حل مشكلات با توجه به اين عوامل باشد از اهميت ويژهاي برخوردار خواهد بود.
